\nOp een regenachtige\u00a0novemberdag melden we ons bij een kantoortje aan de rand van het vliegveld van Lelystad. We worden er ontvangen door onder meer Amanda Tijben en Timon Kruisman van ANWB MAA. Vanaf de buitenkant is er bij het pand niet veel speciaals te zien, maar aan het kantoor zit een grijze hangar vast met daarin twee van de in totaal acht helikopters die in dienst zijn.<\/p>\n
Timon Kruisman is de man achter het team dat de zogenoemde lifeliners\u00a0‘luchtwaardig’ houdt. De heli’s krijgen hun jaarlijkse onderhoud op deze plek en er staan altijd twee helikopters\u00a0klaar als reserve. Als een van de dienstdoende exemplaren een storing krijgt, dan kan de vervanger meteen worden ingevlogen.<\/p>\n
Vlak voor ons bezoek heeft er toevallig net\u00a0zo’n ‘heliwissel’ plaatsgevonden. Een monteur is dan ook druk bezig om het euvel aan de PH-HVB te verhelpen. Over die code trouwens straks meer, want elke heli heeft een afkorting die iets met zorg te maken heeft.<\/p>\n
Waarom in Lelystad?<\/strong> Naast onderhoud is Lelystad Airport ook van belang vanwege de trainingen die elke traumahelikopterpiloot moet doen. “Omdat hier onze reservehelikopters staan, die dus voor de training gebruikt kunnen worden zonder dat we de operatie stil moeten leggen.\u00a0En de omgeving (van Lelystad,\u00a0red.<\/i>)\u00a0leent zich er ook voor.”<\/p>\n Codes met een betekenis<\/strong><\/span> Voordelen van Flevoland<\/strong> Voor het oefenen van (moeilijke)\u00a0landingen is het vliegveld Lelystad overigens geen geschikte plek. Daarvoor wijken de piloten van ANWB MAA uit naar terreinen van Defensie. Een ongeluk kan natuurlijk op elke willekeurige plek in Nederland gebeuren. En het traumateam moet dan ook\u00a0zo dicht mogelijk bij het incident kunnen landen, welke obstakels er\u00a0ook zijn.<\/p>\n “Een landingsplek moet minimaal 25 bij 25 meter zijn”, legt Amanda Tijben aan ons uit. Zij is \u00e9\u00e9n van de 38 piloten die in dienst zijn bij ANWB MAA. Daarnaast heeft zij de dagelijkse leiding over de\u00a0vliegoperaties van het bedrijf. Tijben noemt het zoeken naar een geschikte landingsplek \u00e9\u00e9n van de leukste onderdelen van haar vak.<\/p>\n Landen op de Dam<\/strong> Van de honderden vluchten en landingen die de pilote heeft uitgevoerd, zijn sommige wel heel speciaal geweest. Zo landde Tijben al eens op de Dam in Amsterdam, die daarvoor speciaal was afgezet door de politie. Op zo’n moment zien de piloten van ANWB MAA honderden mensen op de commotie afkomen.\u00a0Maar ook onbewoonde plekken zijn bijzonder: “Op een eilandje ergens waar niemand kan komen, waar je als team alleen voor staat, is natuurlijk ook een bijzondere plek.”<\/p>\n Omdat de piloot altijd achterblijft bij de helikopter, heeft die tijdens de inzet soms zelfs nog tijd\u00a0om vragen van omstanders te beantwoorden. Tijben vindt dat ook helemaal niet erg: “Waar wij komen is natuurlijk veel ellende.\u00a0Maar die helikopter is gewoon leuk om te bekijken.\u00a0Stel maar vragen aan de piloot, want eigenlijk wil je liever die kinderen hier hebben dan bij die ellende honderd meter verderop.”<\/p>\n De kleine en de grote<\/strong> Een pati\u00ebnt kan op zich mee met deze ‘kleinere’ helikopter, maar daar wordt vanwege de snelheid en de beperkte ruimte meestal niet voor gekozen.\u00a0“Als het sneller is om de pati\u00ebnt met de ambulance naar het ziekenhuis te brengen, dan zal dat gebeuren. Met name\u00a0het inladen in\u00a0de ambulance gaat gewoon sneller.\u00a0En de dokter kan eventueel nog behandelen in de ambulance. Ik denk dat we minder dan tien\u00a0procent (van de pati\u00ebnten, red.)\u00a0vervoeren met de\u00a0helikopter”, schetst piloot Tijben.<\/p>\n De grotere H145 is een ander verhaal. ANWB MAA heeft hier twee exemplaren van en \u00e9\u00e9n daarvan staat altijd in Leeuwarden klaar. Deze heli is namelijk w\u00e9l bedoeld voor pati\u00ebntenvervoer en is daar speciaal voor ingericht. Met name van en naar de Waddeneilanden is deze heli cruciaal. Vanwege de ligging van de eilanden is een helikopter hier altijd de snelste optie om een pati\u00ebnt naar de wal te krijgen.<\/p>\n Altijd je stinkende best doen En hoewel de technici niet dagelijks de lucht in gaan, werken zij ook met hart en ziel mee aan de operatie. “Wij vinden het mooi om daar aan bij te dragen. En natuurlijk willen we eigenlijk dat de helikopter zo min mogelijk vliegt, want dat betekent dat zo min mogelijk mensen een ongeluk hebben. Maar we weten dat dat niet aan ons is”, reflecteert Timon Kruisman.<\/p>\n Contract Een vaak gestelde vraag is de connectie met de Algemene Nederlandsche Wielrijders Bond. Waarom zit juist de ANWB achter de helikopters? Ook hier weet technicus Kruisman het antwoord op. “Ja, de ANWB is veelal bekend vanuit de Wegenwacht. In 1995 zijn ze begonnen met deze dienst. Het startte als proef en dat is eigenlijk groter en groter geworden door de jaren heen. En dat maakt dat we komend jaar al dertig jaar dit doen in Nederland.”<\/span><\/p>\n Het bedrijf verwacht nog lang op Lelystad Airport te kunnen blijven voor het onderhoud en de trainingen. Technicus Kruisman ziet geen enkele reden om te verhuizen: “We werken hier met zo’n vijftien mensen op deze locatie.\u00a0Het is onze intentie om hier nog een tijdje te blijven.”<\/span><\/p>\n
\nKruisman\u00a0legt uit waarom ANWB MAA nu al 12,5 jaar gevestigd is in Lelystad: “We zitten hier op een mooie centrale plek in het land. En we hebben hier de ruimte om te kunnen doen wat we moeten doen.\u00a0We hebben hier een goede hangar, goede faciliteiten en een vliegveld waar we makkelijk van weg kunnen vliegen.” Vanuit Lelystad zijn alle\u00a0uitvalsbases\u00a0goed te bereiken.<\/p>\n
\nElke helikopter heeft zijn eigen PH-code. En hoewel die meestal willekeurig worden uitgedeeld, probeert ANWB MAA altijd een code met een medische afkorting te regelen. PH-DOC staat bijvoorbeeld voor\u00a0doctor<\/i>. PH-TTR betekent\u00a0To The Rescue<\/i>. En de hierboven genoemde PH-HVB staat voor\u00a0Hulp Van Boven<\/i>,vertelt Timon Kruisman met een glimlach. In PH-OOP zit dan weer het woord\u00a0HOOP<\/i>\u00a0verwerkt.<\/span><\/p>\n
\nKruisman somt de verschillende voordelen op: “We zijn natuurlijk vlakbij het water waar we vluchten in het donker\u00a0kunnen maken.\u00a0We zitten vlakbij de ziekenhuizen van\u00a0Zwolle of Amsterdam waar we naartoe kunnen vliegen. Dus het is voor ons een mooie centrale locatie om een heel groot gebied te bestrijken waarin we ook normaal een operatie uitvoeren.”<\/p>\n
\n“Ergens word\u00a0je er natuurlijk comfortabel in, want we hebben goede spullen mee.\u00a0Dus we weten ook van alle obstakels in Nederland die ons in de weg kunnen zitten,\u00a0waar ze staan.\u00a0We zijn er echt goed voor opgeleid en getraind.\u00a0Kunnen we veilig landen, is het een goede locatie?\u00a0Je vliegt er overheen en eigenlijk hebben we heel weinig tijd nodig met z’n drie\u00ebn om een goede plek te bepalen.\u00a0Oh, daar is een veldje? Dan pakken we die.”<\/p>\n
\nANWB MAA heeft twee types lifeliners in dienst. Er zijn zes\u00a0Airbus-helikopters van het type H135. Die nemen vier verschillende regio’s waar en vliegen vanaf Groningen, Volkel, Amsterdam en Rotterdam. Deze heli’s zijn over het algemeen bedoeld om een trauma-arts op de locatie van een ongeluk te krijgen. Meestal rijdt de arts met de pati\u00ebnt mee in de ambulance naar een gespecialiseerd ziekenhuis. Daar wordt de arts dan weer door de helikopter opgepikt.<\/p>\n
\n<\/strong>Zowel Kruisman als Tijben vinden dat ze een ontzettend dankbaar beroep hebben. “We kijken altijd of we er alles uit hebben gehaald wat we konden doen. Zo niet, dan proberen we er wel van te leren. Het feit dat je met elkaar daar professioneel mee bezig bent en toch altijd wel tot de conclusie komt dat je je stinkende best hebt gedaan. Dat is dan toch voldoende om er een mooie dag van te maken”, zegt de pilote.<\/p>\n
\n<\/strong>ANWB MAA is een betaalde dienst. Het ministerie van Volksgezondheid stelt hiervoor het geld beschikbaar. Dat wordt verdeeld over de vier traumacentra die verantwoordelijk zijn voor deze dienst. Plus RAV Friesland dat de ambulancefunctie naar de Wadden organiseert. Deze partijen hebben een contract met ANWB Medical Air Assistance.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.lelystadairport.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ANWB-MAA-6-300x169.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.lelystadairport.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ANWB-MAA-2-300x169.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.lelystadairport.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ANWB-MAA-3-300x169.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.lelystadairport.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ANWB-MAA-4-300x169.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.lelystadairport.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ANWB-MAA-5-300x169.jpg\")
<\/p>\n